Yerleşme iradesi beyan edilmez; gösterilir
Sekiz koşul içinde, başvurucuların otomatik olarak sağladıklarını en çok sandıkları koşul budur. Yönetmelik bundan daha somuttur; onu uygulayan komisyonlar da öyle.
Uygulama Yönetmeliği'nin 15. maddesi, yerleşme iradesini davranışla ispatlanmış sayar: Türkiye'ye taşınır sermaye ya da mal getirmek, taşınmaz satın almak, iş yeri veya yatırım kurmak, burada çalışmak ya da eşini ve çocuklarını Türkiye'de yaşamak üzere getirmek. Liste kümülatif değil seçimliktir; bu nedenle açık tek bir gösterge genellikle yeter. Koşulu zayıflatan şey ters desendir — yurt dışında bir hane, burada varlık ya da iş bulunmaması ve kısa ziyaretlerle ayakta tutulan bir ikamet.
Yönetmeliğin delil olarak kabul ettikleri
Uygulama Yönetmeliği, iradeyi ortaya koyan somut durumları sayar. Pratik hâlleriyle: ülkeye getirilen sermaye veya mal varlığı; taşınmaz satın alınması; iş yeri, işletme ya da yatırım kurulması; Türkiye'de çalışmaya başlanması; ve eş ile çocukların burada yaşamak üzere getirilmesi. Bunlara eşlik eden davranışlar — adres kaydı, çocukların okula kaydı, Türk banka hesapları ve vergi kaydı — aynı tabloyu pekiştirir.
Liste seçimliktir. Ailesi burada olan ücretli bir çalışanın taşınmaz alımına, bir işletme sahibinin de evliliğe ihtiyacı yoktur. Önemli olan, en az bir göstergenin bulunması, belgelenmiş olması ve dosyanın geri kalanıyla tutarlı olmasıdır.
En çok ağırlık taşıyan göstergeler
Uygulamada üçü diğerlerinden ağır basar: sürekli çalışma ya da faal bir işletme, en yakın aile üyelerinin fiilen burada bulunması ve yatırım için değil kullanım için tutulan taşınmaz. Her biri uydurulması zor, doğrulanması kolaydır; komisyonun onlara güvenmesinin sebebi tam da budur.
Taşınmaz yararlı ama tek başına zayıf bir destektir. Sahibi başka yerde yaşarken alınıp boş bırakılan bir daire, ispat için sunulduğu şeyin tersini ispatlar. Taşınmaza dayalı ikamet en iyi, tablonun kendisi olarak değil bir bileşeni olarak anlaşılır; temiz tapu kayıtları ise alım bedelinden daha önemlidir.
Sessizce aleyhinize işleyenler
Uzun ya da tekrarlayan yurt dışı süreleri, on iki aylık hakkın içinde kalsa bile başka yerde yaşanan bir hayat gibi okunur. Başvurucu burada yalnız yaşarken eş ve çocukların yurt dışında oturması da öyle; tamamen yurt dışında kazanılan ve Türkiye'de hiçbir vergi izi bulunmayan gelir de; kayıtlı ama gözle görülür biçimde oturulmayan bir adres de; ve gerçekliği olmayan bir şirkette çalışmak da — ki bu ayrıca iyi ahlak koşulunu devreye sokar.
Delili bilinçli biçimde toplamak
Yerleşme iradesi, sonda üretilen değil zaman içinde biriktirilen sıradan belgelerle ispatlanır: iş sözleşmeleri ve bordro kayıtları, vergi kaydı, kendi adınıza abonelikler, çocukların okul kaydı, sağlık sigortası, hayatın burada sürdüğünü gösteren banka hareketleri, tapu ya da kayıtlı kira sözleşmesi.
İşletme sizinse şirketin gerçekliği, varlığı kadar önemlidir; şirketin nasıl kurulduğu ve fiilen ticaret yapıp yapmadığı görünür olacaktır. Gösterge aile ise aile ve evlilik tarafının kendi kuralları vardır — ancak şunu not edin: Türk vatandaşıyla evlilik, bu yolun kestirmesi değil, vatandaşlığa giden bambaşka bir yoldur.
Sık sorulan sorular
Taşınmaz almak tek başına yerleşme iradesini ispata yeter mi?
Türkiye'de çalışıyor olmam şart mı?
Ailem yurt dışında yaşıyor, ben İstanbul'da çalışıyorum. Bu öldürücü mü?
Dosyanız buradaki bir hayata benziyor mu?
Elinizdekileri getirin — sözleşmeler, tapular, kayıtlar, okul yazıları — vatandaşlık ekibi tablonun nerede zayıf kaldığını ve başvurudan önce onu neyin dolduracağını söylesin.
Vatandaşlık ekibiWhatsAppİlgili içerikler
- Sekiz koşul11. maddedeki her koşul, her birinin gerçekte ne anlama geldiği ve hangilerinin beyan değil değerlendirme konusu olduğu.
- Gelir veya mesleğin ispatıGelir koşulu gerçekte neyi arar, hangi belgeler onu karşılar ve gerçek gelir bazen neden yetmez.
- Güvence olarak taşınmazTaşınmaz sahibi olmanın beş yıllık bir plana ne katıp ne katmadığı — ve alternatif yolun nerede başladığı.
Kaynaklar ve mevzuat
- Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik — m. 15 — yerleşme iradesini gösteren hâller
- 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu — m. 11/1-c