Tam oran, yarı oran ve hiç sayılmayanlar
Bu yoldaki en pahalı yanlış anlama, ikamet kartıyla geçen beş yılın beş sayılan yıl ettiğidir. Oranı statü belirler, başvurabileceğiniz tarihi de oran belirler.
Çalışma izni, aile ikamet izni veya uzun dönem ikamet izniyle geçen süre beş yıllık süreye tam olarak sayılır. Öğrenci ikamet izniyle geçen süre, yerleşik idarî uygulamada yarı oranda sayılır; kısa dönem ve turistik statü de aynı şekilde. Hiçbir ikamet izni bulunmadan geçen süre — vizesiz giriş, derdest bir başvuru, süresi dolmuş bir kart — hiç sayılmaz. Art arda birden çok statü taşınmışsa süre, geçen zamanın değil, sayılan zamanın toplamıdır.
Oranlar, izin türüne göre
| Taşınan statü | Sayılan | Notlar |
|---|---|---|
| Çalışma izni (çalışan veya işveren) | Tam | ikamet izni işlevi görür; en güçlü dayanak |
| Aile ikamet izni | Tam | Türk vatandaşının veya izin sahibinin eşi ya da çocuğu |
| Uzun dönem ikamet izni | Tam | süresiz statü, ayrı sekiz yıl sınaması |
| Kısa dönem izin (taşınmaz, iş, diğer) | Uygulamada yarı | en tartışmalı kategori; hukuki görüş alın |
| Öğrenci ikamet izni | Yarı | yerleşik uygulama; dört yıllık öğrenim iki yıl eder |
| Vizesiz bulunuş, derdest başvurular, süresi dolmuş kartlar | Hiç | bu amaç bakımından yasal ikamet değildir |
Tabloyu bir garanti değil, başlangıç durumu olarak görün. İl uygulaması özellikle kısa dönem izinlerde sınırlarda değişir ve en güvenli plan, daha cömert olmayan yorumda dahi koşulu sağlayan plandır.
Öğrencilik süresi neden farklı değerlendirilir
Öğrenim geçici bir amaç sayılır. İzin belirli bir eğitim süresi için verilir, kayda bağlıdır ve kayıt bitince biter — bu yüzden idare onu uzunca zamandır yerleşik ikamet gibi değil, yarı oranda değerlendirir. Bu bir ceza değildir; iznin ne işe yaradığını yansıtır.
Mezunlar için pratik sonuç ciddidir. On sekizinde gelip dört yıl okuyan ve sonra çalışma izni alan biri, işe başladığı anda dört değil iki sayılan yıla sahiptir. Öğrenci izni rehberi statünün kendisini kapsar; burada asıl mesele vatandaşlık aritmetiğidir.
Karma geçmişler: statüleri toplamak
Gerçek geçmişlerin çoğu karmadır — bir öğrenci izni, bir boşluk, bir çalışma izni, işveren değişikliği, evlilikten sonra bir aile izni. Her kesit kendi oranıyla sayılır ve kesitler toplanır. Toplanamayacak olan, hiçbir geçerli iznin bulunmadığı her dönem ile aşırı yurt dışı süresiyle süreklilik kırıldıktan sonraki her kesittir.
| 3 yıl öğrenci izni, yarı oranda | 1 yıl 6 ay |
| Geçerli izin bulunmayan 4 ay | 0 |
| 2 yıl 6 ay çalışma izni | 2 yıl 6 ay |
| Evlilikten sonra 1 yıl aile izni | 1 yıl 0 ay |
| Ülkede 6 yıl 10 ay sonunda sayılan süre | 5 yıl 0 ay |
Boşluğun ne yaptığına dikkat edin. İzinsiz geçen dört ay hiçbir katkı yapmadı ve olaya göre sürekliliği tamamen kırmış da olabilir — bu hâlde ondan önceki iki kesit yalnızca sayılmamakla kalmaz, yanar. İzinler arası geçişin yönetilmesi bunu önleyen başlıktır.
Ne kadar sürmüş olursa olsun sayılmayanlar
Vizeyle ya da vize muafiyetiyle bulunuş, ne kadar düzenli olursa olsun; önceki izin bittikten sonra izin başvurusu beklerken geçen süre; sonradan geçmişe etkili biçimde iptal edilen bir izinle geçen süre; ve hiçbir statü olmaksızın Türkiye'de geçen süre. Hiçbiri birikmez ve son ikisi, iyi ahlak koşulunu devreye sokarak dosyaya etkin biçimde zarar verebilir.
Amaç vatandaşlık değil yerleşik statüyse, uzun dönem ikamet izni sekiz yıllık kesintisiz ikameti süresiz statüyle ödüllendirir ve bazen daha isabetli hedeftir — özellikle mevcut vatandaşlıktan çıkılamıyorsa ya da Türkçe henüz yeterli değilse.
Sık sorulan sorular
Burada dört yıl okudum. Bunun ne kadarı sayılır?
Taşınmaz alarak edinilen izin tam sayılır mı?
Çalışma izni ikamet izni sayılır mı?
Sonradan iptal edilen bir izinle geçen süre ne olur?
Gerçek başvuru tarihinizi çıkarın
Sahip olduğunuz izinlerin listesini tarihleriyle gönderin. Her kesite doğru oranı uygulamak başvuru tarihini genellikle değiştirir — bazen ileri, bazen beklenenden daha erkene.
Vatandaşlık ekibiWhatsAppİlgili içerikler
- Beş yılın hesabıAranan sürenin nasıl ölçüldüğü, onu neyin kestiği ve on iki aylık hakkın uygulamada nasıl işlediği.
- Güvenli işveren değişikliğiBeş yıllık zincirin en sık kırılma biçimi ve bunu önleyen sıralama.
- Süre boyunca çalışmanın yapılandırılmasıÜcretli çalışma, kendi şirketiniz ya da kayıtlı işveren: hangi yapı beş yıllık bir planı taşır, hangisi altında çöker.
Kaynaklar ve mevzuat
- 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu — ikamet izni türleri
- Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik — m. 16 — ikametin hesaplanması
- 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu — çalışma izni ve ikamet hakkı