01Yasal statü02Beş yıl birikir03Koşullar sağlanır04Dosya ve mülakat05Karar

Altmış gün, iki kapı ve reddinize yalnızca biri uyar

Süre her iki yol için aynıdır; bu da seçimi simetrik gösterir. Değildir. Hangi kapının açılmaya değer olduğunu, reddin niteliği belirler.

Kısaca

Bir ret, ya Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'ne idarî itirazla ya da idare mahkemesinde iptal davasıyla karşılanabilir. İkisi de tebliğden itibaren altmış gün içinde başlatılmalıdır. İtiraz, artık giderilebilecek bir belge veya delil eksikliğinden kaynaklanan retlere uyar; iptal davası ise esasen hatalı ya da gerekçesiz retlere. İtiraz etmek dava süresini süresiz olarak uzatmaz; bu yüzden seçim, kendiliğinden sırayla değil, en baştan yapılmalıdır.

Saat tebliğle başlar

Kararın size tebliğ edildiği tarihten itibaren altmış gün — verildiği tarihten değil, anladığınız tarihten de değil. Tebliğ tarihini derhâl ve yazılı olarak tespit edin; çünkü ondan sonraki her şey o noktadan ölçülür.

Tespit edilecek ikinci şey gerekçedir. Sebebini belirten bir ret cevaplanabilir; belirtmeyen ise kendisi zayıftır, çünkü idarî kararların gerekçeli olması beklenir. Gerekçe verilmemişse dosyayı talep edin.

İtiraz ne zaman doğru araçtır

Eksiklik giderilebilir ve delile ilişkin olduğunda. Zayıf belgelenmiş ama artık düzgün belgelenebilecek gelir; idarenin yanlış okuduğu bir izin geçmişi; on iki aylık hakka karşı yanlış sayılmış bir yurt dışı süresi; eksik olan ve artık var olan bir belge. İtiraz, yeni malzemeyi dava masrafı ve gecikmesi olmadan karar vericinin önüne koyar.

Sınırı, aynı makamdan yeniden düşünmesini istemesi ve başvurucuların sandığı biçimde dava saatini durdurmamasıdır. İtirazı, hızla atılacak ve mahkeme süresi ajandaya işlenmiş bir adım olarak görün; asla takvimi izlemenin alternatifi olarak değil.

Cevap ne zaman idare mahkemesidir

Ret esasen hatalıysa, gerekçesizse, idarenin yeniden ele almayacağı maddî bir hataya dayanıyorsa ya da dayanaksız uygulanmış takdirî bir sebebe oturuyorsa. Mahkeme kararın hukuka uygunluğunu inceler: doğru hukukî sınama uygulanmış mı, olgular onu destekliyor mu, gerekçe ayakta duruyor mu.

Mahkemenin yapmadığı şeyVatandaşlık vermez. Kabul edilen bir dava reddi iptal eder ve dosyayı yeni bir karar için geri gönderir — planlamanın etrafında kurulması gereken sonuç budur; o kararın hangi delil üzerine verileceği dâhil.

Güvenlik ve kamu düzeni gerekçeleri en zor kategoridir; çünkü dayanak malzeme çoğu zaman açıklanmaz. Umutsuz değildir, ama bir itiraz reddedildikten sonra değil ilk günden itibaren avukat ister. Bu dosyaların neden avukat gerektirdiği genel noktayı ortaya koyar; ret rehberi ise sebebi hukukî yola ayrıntılı biçimde eşler.

Kimsenin pazarlamadığı seçenek: yeniden başvurun

Ret olgusal olarak doğruysa — Türkçe gerçekten yetersizse, gelir gerçekten belgesizse, süre gerçekten eksikse — eksiği giderdikten sonra yeni bir başvuru, itiraz etmekten daha hızlı, daha ucuz ve daha yüksek ihtimalle başarılıdır. Hak ettiğiniz bir reddi dava etmek, bir sonraki başvurunun taşımak zorunda kalacağı bir kayıt oluşturur.

Karar, hangi kategoride olduğunuza ilişkindir ve bunu yalnızca tebligat yazısına bakarak vermek doğru değildir. Dosyayı alın, gerekçeyi okuyun, sonra seçin.

Sık sorulan sorular

İtiraz etmek altmış günlük dava süresini uzatır mı?
Güvenebileceğiniz biçimde uzatmaz. Dava süresini ilk tebliğden itibaren ajandanıza işleyin ve itirazın konumunuzu koruduğunu varsaymadan önce etkileşim hakkında hukuki görüş alın.
İkisini birden yapabilir miyim?
Uygulamada yollar paralel yürütülmez, sırayla kullanılır ve bu sıralama süreye uymak zorundadır. Seçimin, dosya elde olacak biçimde en başta yapılmasının sebebi tam da budur.
Mahkemede kazanırsam Türk vatandaşı olur muyum?
Hayır. İptal, hukuka aykırı reddi ortadan kaldırır ve konuyu yeni bir karar için geri gönderir. Kazanmak gerekli koşuldur ama yeterli değildir; yeniden verilecek karara esas olacak delilin, davanın kendisi kadar önemli olmasının sebebi budur.
İptal davası ne kadar sürer?
İdarî yargıda ilk derece çoğunlukla bir yıl veya daha uzun sürer, istinaf ise bunun ötesinde. Bunu, eksiği giderip yeniden başvurma alternatifiyle tartın; bazen aynı sonuca giden daha hızlı yol odur.

Altmış gün kulağa geldiğinden kısadır

Ret tebligatını aldığınız anda gönderin. Büronun dava ekibi dosyayı temin eder, gerçek sebebi belirler ve süre seçiminizi sizin yerinize daraltmadan önce hangi yolun uyduğunu söyler.

Vatandaşlık ekibiWhatsApp

İlgili içerikler

Kaynaklar ve mevzuat

  1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — iptal davası ve idarî başvuru süreleri
  2. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu — vatandaşlığa alma kararlarının takdirî niteliği